جاذبه هاي تاريخي استان هرمزگان
معبد هندوها

ساختمان اين معبد، در سال 1310 هجري قمري ، در زمان حكومت محمد حسن خان سعدالملك احداث شده است . اساس ساختمان اين معبد عبارت است از يك اتاق چهرگوش مياني كه بر روي آن گنبدي قرار گرفته است . سبك معماري اين گنبد را مقرنس هاي پيرامون آن نه تنها از ديگر گنبدهاي موجود در سواحل خليج فارس ، بلكه از گنبدهاي سراسر ايران متفاوت مي سازد. طرح اين بنا كاملاٌ از معماري معابد هندي متاثر است . اين معبد از جمله نشانه هاي معدود تاريخي بندرعباس است كه توجه هر تازه واردي را به خود جلب مي كند و امروزه در كنار يكي از يكي از خيابانهاي اصلي شهر قرار دارد.

نيايشگاه ميترا

در پانزده كيلومتري شهر قشم ، در مسير راهي كه به منطقه باستاني جزيره يا خربس و سپس به بندر سوزا منتهي مي شود، يك رشته كوه طولاني وجود دارد كه در دل آن معماري صخره اي شگفتي قرار دارد. ورود به اين فضاي صخره اي از طريق روزنه هاي غار مانندي ممكن است كه تعداد آنها به نه روزن در سه رديف مي رسد. در رديف بالا شش، در حاشيه وسط دو و در پايين يك روزن تعبيه شده است .

درپشت روزنه ها، تالاري به مساحت 25 متر مربع و با ارتفاع 2/70 متر در دل صخره و سنگ حفر شده است . سقف تالار مسطح است . اين تالار محل به جاي آوردن مراسم مذهبي ويژه اي براي بزرگداشت در گذشتگان ، و به احتمال بسيار قوي مركز پرستش ( ايزدمهر ) يا ( ميترا ) بوده است . بررسي اجمالي و جزئيات داخلي آن ، نشانگر احداث در دوره مادها است . اين مجموعه ، از نظر نما سازي ، با معبد يا آرامگاه صخره اي ( كلات خورموج ) در دامنه كوه مند بوشهر شباهت بسيار دارد . هم جواري اين محل با شهر باستاني خربز نشان مي دهد ، در دوره مادها يك تمدن بزرگ پيشرفته در جزيره قشم وجود داشته است.

قلعه پرتغاليهاي جزيره هرمز

اين قلعه كه در ضلع شمالي جزيره هرمز و در ساحل دريا قرار دارد ، مهم ترين قلعه باقي مانده از روزگار تسلط پرتغالي ها بر سواحل و جزاير خليج فارس است . اين قلعه به فرمان آلفونسوآلبركرك دريانورد پرتغالي در سال 1507 ميلادي ، در محلي موسوم به مورنا احداث شد. قلعه به شكل چند ظلعي نامنظم است . ساختمان آن بسيار محكم است و ديوارهايي به قطر 3/5 متر با چند برج به ارتفاع 12متر دارد. تاسيسات قلعه شامل انبارهاي تسليحات ، آب انبار و اتاق هايي با سقف هلالي است . در زمان شاه عباس كه به استعمار پرتغالي ها در ايران خاتمه داده شد، اين قلعه به دست امام قلي خان از سرداران شاه عباس فتح گرديد.

قلعه لشتان

اين قلعه در 6 كيلومتري شرق بندرلنگه قرار گرفته و تاريخ بناي ان سال 904 هجري قمري است . با توجه به تاريخ مذكور، گروهي معتقدند كه ساخت اين بنا به زمان سلطه و قدرت پرتغالي ها بر خليج فارس مربوط است . جمعي نيز عقيده دارند، اين قلعه در عهد هخامنشي احداث شده و بيش از 2000 سال قدمت دارد. در حال حاضر ، بجز حصار بند و اثار مخروبه روي ديوارها ، اثر ديگري از ساختمان قلعه باقي نمانده است . در داخل قلعه لشتان ، چندين قبرستان ، ده ها بركه آب و انبار آذوقه و آثار فراوان ديگري به جاي مانده است .


قلعه هزاره (بي بي مينو)

تنها بناي تاريخي شهر ميناب ، قلعه اي موسوم به قلعه هزاره است . مردم بومي اين قلعه را بي بي مينو مي نامند و معتقدند كه در روزگاران گذشته دو خواهر به نام هاي بي بي مينو و بي بي نازنين اين شهر را بنا كرده اند.گويا در گذشته دو قلعه وجود داشته كه يكي از قلاع ويران شده و تنها قلعه باقي مانده ، به نام قلعه هزاره يا قلعه بي بي مينو شهرت يافته است .اين قلعه تا اواخر دوره قاجار مركز حكومت محلي بود و در اطراف آن ، خندقي كنده شده بود. در آن زمان هميشه صد سرباط مسلح در قلعه مستقر بوده و نگهباني مي داده اند. در حال حاضر، از اين قلعه مخروبه اي باقي مانده است . 

پل لاتيدان

پس از اخراج پرتغاليها از ايران، رفته رفته از اهميت بندري جزيره هرمز كاسته شد و بندرعباس جاي ان را گرفت و مهمترين بندر ارتباطي ايران گرديد. پل لاتيدان در مسير كاروان روي لار- بندرعباس ، در جهت گسترش امور بازرگاني احداث شد. اين پل در 50 متري غرب بندرعباس بر روي رودخانه كل (كول ) ايجاد شده و يادگار دوره صفوي است . بر خلاف پلهاي ديگر دوره صفوي كه آجري هستند، اين پل از سنگ بدون شكل ساخته شده و از طويلترين پلهاي ايران است . اين پل داراي صد دهانه بوده است كه در حال حاضر 33 دهانه آن مشهود است كه در ميان آنها چشمه طلاق هايي در دو طبقه تعبيه شده اند. بناي اين پل از عاليترين طرحهاي پل سازي ايران قديم محسوب ميشود.

قلعه پرتغاليهاي جزيره قشم

در انتهاي شمال شرقي جزيره قشم، يك قلعه قديمي و مخروبه وجود دارد . اين قلعه را در سال 1030 هجري قمري (1621ميلادي ) به دستور پادشاه اسپانيا در مسير بندر قشم ساخته اند. اين قلعه در سال 1622 به دست سپاهيان ايران فتح گرديد و تا امروز نيز آثار ديوار خارجي ان باقي مانده است . قلعه مذكور دو حصار و برجهايي در چهر گوش دارد . در پشت حصار بيروني قلعه ، خندقي وجود داشته كه اينك پر شده است . ديوار سازي قلعه با سنگهاي مرجاني و سنگ لاشه و ملات گچ و ساروج به شكل بناهاي عهد ساساني انجام گرفته است . در ميان خرابه هاي قلعه هنوز هم تعدادي لوله زنگ زده توپ وجود دارد . چهار لوله از اين لوله ها را در اطراف در ورودي پاسگاههاي قديمي شهر قشم و لافت نصب كرده اند و چند لوله توپ ديگرنيز به بندر لنگه حمل شده است .
 
 

 تاريخچه استان هرمزگان
تاريخ اين منطقه و زندگي مردمان ساكن در آن در واقع بخشي از تاريخ خليج فارس بوده و با آن پيوندي ناگسستني يافته است. پيش رفتگي اقيانوس هند كه امواج آن بر كناره هاي استان هاي سيستان و بلوچستان، هرمزگان، بوشهر و خوزستان بوسه مي زند از زمان هخامنشيان به نام خليج فارس خوانده مي شده است. نزديكي خليج فارس به پايتخت دولت هخامنشي باعث توجه آنها به اين محدوده نيلگون شده و تسلط بر آن را در جهت حراست از كيان خود ضروري مي دانستند. از اينرو برخي از مورخان بر اين باورند كه بندرعباس در دوره هخامنشي وجود داشته و داراي اهميت بوده است. اين عنايت تا سلسله هاي بعدي نيز استمرار يافته به طوريكه طبق اسناد موجود تاريخي در دوران داريوش هخامنشي و انوشيروان ساساني كشتي هاي تجاري از خليج فارس و بنادر آن استفاده كرده و تا مرزهاي سبلان و حتي چين را در مي نورديدند.بندرلنگه نيز در دوره هخامنشي از بنادر مهم تجاري خليج فارس بوده كه به دلايل تاريخي دستخوش سير قهقرايي مي گردد تا مجددا در قرون اخير اين بندر همراه با بندر كنگ كه در 5 كيلومتري آن قرار دارد داراي اهميت تجاري مي شود. اين بنادر در دوران سلسله هاي زنديه و قاجاريه، مركز تجارت مرواريد بوده و از رونق اقتصادي شايان توجهي برخوردار مي شوند، به نحوي كه بندركنگ در دوره قاجار به عروس بنادر اشتهار مي يابد.جهانگردان عرب و اروپايي در سفرنامه هاي خود از رونق تجارت بازارهاي بزرگ و نظافت كوي و برزن شهرها سخن گفته اند. برطبق اين سفرنامه ها در هرمز قديم كوچه ها را با حصير و حتي در بعضي نقاط با قالي فرش مي كرده و براي جلوگيري از گرماي آفتاب پرده هاي كتاني زيبا بر پنجره ها مي آويختند. صدور انواع كالاهاي تجارتي مانند نيشكر، نيل، مرواريد و فرآورده هاي كشاورزي و دامي از هرمز به داخل ايران و هند و اروپا خود نشان از آباداني اين شهر مي دهد. گفته شده كه براي تيمور لنگ گوركاني بهترين انواع لولو و مرواريد را از هرمز به ارمغان مي آوردند. بعضي از آثار تاريخي به جا مانده در استان كه هر كدام مربوط به دوره اي از تاريخ ديرپا و پرفراز و نشيب اين خطه است منعكس كننده قدمت، ديرنگي و شكوفايي تمدن آن است.هر چند بيشتر آثار باستاني استان مربوط به دوران صفويه و بعد از آن است و اكثر بناهاي قديمي دستخوش تطاول طبيعت شده و يا با هجوم و تاراج اقوام تجاوزگر از ميان رفته است، ولي بعضي از اين آثار به جا مانده مانند قلعه فين كه تاريخ بناي آنرا زمان اردشير بابكان مي دانند و يا خرابه هاي شهر باستاني خربس در قشم كه مربوط به دوره مادها است. اين حقيقت را كه منطقه هرمزگان نيز از گذشته كانون و پذيراي تمدني كهن بوده، به اثبات مي رساند.پس از رخداد رنسانس و بويژه انقلاب صنعتي كه نتيجه تبعي آن رشد كشورهاي اروپايي و گسترش استعمار و تجاوزگري در جهان بود، اقيانوس هند، خليج فارس و بنادر و جزاير واقع در آن مورد هجوم سوداگري غرب قرار گرفت. پرتغالي ها نخستين اروپائياني بودند كه اولين كشتي هاي خود را به فرماندهي واسكودوگاما در سال 1498 ميلادي و ناوگان بعدي را به فرماندهي البوكرك در سال 1507 ميلادي به خليج فارس اعزام داشتند. در سال 914 هجري شمسي كه حكومت مركزي ايران ضعيف و دستخوش تفرقه و بي سياستي بود، جزيره هرمز به تصرف ارتش متجاوز پرتغال درآمده و سيف الدين حاكم جزيره در نبردي نابرابر شكست خورد و متواري شد. پرتغالي ها بيش از يك قرن بر هرمز، كيش و بندرعباس مسلط بوده و مقدرات مردم آنرا در دست خود گرفتند. ساير دول استعمارگر اروپا نيز مانند انگليس و هلند و حتي فرانسه در كسب منافع تجاري از همتاي پرتغالي خود عقب نمانده و هر يك به نوبه خود سهمي از اين خوان گسترده مي خواستند تا اينكه سرانجام در سال 1031 هجري قمري شاه عباس صفوي با استفاده از رقابت موجود بين دول فوق و توسط سردار خود امام قلي خان با اقدام نظامي به سلطه 117 ساله پرتغاليها خاتمه داد. به پاس اين پيروزي بندر گمبرون به نام بندرعباس خوانده شد و رونق خود را از آن زمان آغاز كرد.

از تقسيمات كشوري بيشترين گستره استان هرمزگان تا سال 1345 در محدوده استان كرمان قرار داشت كه در اين سال به فرمانداري كل تبديل گرديد و سپس در سال 1346 به استان ساحلي و سرانجام در سال 1355 به استان هرمزگان تغيير نام پيدا كرد.

استان هرمزگان ترقي و بالندگي خود را كه از چند دهه قبل شروع شده، پس از انقلاب اسلامي با شتابي مضاعف ادامه داده و مي رود تا به يكي از استانهاي پيشرفته كشور تبديل شود.

منطقه حفاظت شده گنو

اين منطقه نام خود را از كوه گنو گرفته است كه در داخل منطقه واقع شده است و بعد از كوه فارغان دومين كوه بلند شهرستان بندرعباس است . منطقه حفاظت شده گنو در شمال غربي و در فاصله 30 كيلومتري شهر بندرعباس قرار گرفته و جاده اصلي بندرعباس به سيرجان طول 35 كيلومتر انجام مي گيرد. مسير دسترسي به قله كوه گنو از راه مالرو كوهستاني دزك به بندر آگاه مي باشد كه البته يالهاي غربي داراي شيب ملايمتري هستند و امكان دسترسي پياده به قله كوه را فراهم مي سازند.اين منطقه از نظر منابع كمبودي ندارد. به ويژه چشمه هاي موجود در منطقه اغلب در تمام فصول قادرند آب مورد نياز حيات وحش را تامين كنند.يكي از مهمترين منابع آبي اين منطقه چشمه هاي آب گرم گنو مي باشد كه از نظر خواص دارويي كانونهاي شناخته شده اي هستند و از ديرباز مورد استفاده اهالي و مسافرين قرار گرفته اند.

تنوع پوشش گياهي :

اين منطقه از دامنه تا قله كوه مشتمل بر انواع درختان گرمسيري ، استيپ كوهپايه هاي و گونه هاي گياهي نواحي سردسيري است . اغلب دره هاي آن پوشيده از درختان و درخچه ها است . دشتها با ارتفاعات مياني آن عرصه گونه هايي چون آكاسيا، كنار، كهور و استبرق است و از ارتفاعات مياني تا قله كوهها جايگاه درختاني چون بنه و بادام مي باشد. اين منطقه داراي تنوع قابل توجهي از حيات وحش دشتزي و كوهزي است . جبير، قوچ ، ميش ، بز، پازن ، گرگ و كفتار از پستانداران مهم آن به شمار مي روند و كركس ، دال سياه ، هما ، قرقي ، تيهو ، كبك و جيرفتي از پرندگان قابل ذكر منطقه هستند.

چشمه هاي آب گرم
چشمه هاي آب گرم خورگو:

اين چشمه ها كه تعداد آنها سه چشمه است . از طريق فرعي منشعب از جاده بندرعباس – سيرجان – قابل دسترسي اند. از دوراهي جاده بندرعباس – سيرجان تا مظهر چشمه اول در حدود 28 كيلومتر فاصله است . آي چشمه اول از شكاف سنگ هاي آهكي ماراني خارج و وارد رودخانه خورگو مي شود. آب اين چشمه در رديف آبهاي سولفات كلسيم همراه با منيزيم و كلرور سديم ولرم است .تعداد چشمه هاي آب گرم اين منطقه سه چشمه است كه خصوصيات واحدي دارند. چشمه دوم خورگو در يك كيلومتري شرق چشمه اول از شكاف سنگهاي آهكي مارني به صورت جوشان از زمين مي جوشد. در نزديكي مظهر چشمه ، حوضچه اي به شكل دايره ، و به قطر 3 متر بنا شده است . از اب اين چشمه براي استحمام استفاده مي شود و در رديف آبهاي گوگردي با كاتيون ها و آنيونهاي مختلف گروم است . دسترسي به چشمه سوم نيز از طريق جاده فرعي منشعب از جاده بندرعباس – سيرجان امكان پذير است .از بندرعباس تا دوراهي خورگو 30 كيلومتر و از دوراهي تا مظهر چشمه در حدود 20 كيلومتر فاصله است . در كنار مظهر چشمه حوضچه اي جهت استحمام وجود دارد و اب چشمه در رديف آب هاي گوگردي با كاتيون ها و انيون هاي مختلف گروم است .

چشمه آبگرم سرخان :

اين چشمه در مسير جاده فرعي خورگو- سرخان منشعب از جاده بندرعباس – سيرجان قرار دارد. فاصله چشمه تا روستاي سرخان در حدود يك كيلومتر است . عامل تشكيل چشمه تكنونيك صفحه اي است و آب آن از شكاف سنگ هاي شيلي از زمين خارج مي شود. آب اين چشمه در رديف آبهاي گوگردي با كاتيون و آنيون هاي مختلف گرم است .

جنگلهاي مانگرو ( حرا ):

جنگلهاي مانگرواكوسيتمهاي كاملا ويژه اي هستند كه اجتماعات گياهي و جانوري آنها در ارتباط با شرايط خاصي مي تواند شكل گيرد.جنگلهاي حرا جنوب ايران در نوار ساحلي خايج فارس و درياي عمان آخرين پراكنش جنگلهاي مانگرو در جنوب شرقي آسيا به شمار ميروند. اين جنگلها از يك يا گاهي دوگونه مانگرو تشكيل شده و فراوان ترين گونه آن حرا است كه در منطقه حفاظت شده حرا به تنهايي حضور دارد. جذر و مد آب دريا در سواحل كه بطور موزون و مستمر هر روز انجام مي شود در شكل گيري تنوع حيات اين اكوسيستم نقش اساسي دارد.منطقه حفاظت شده حرا كه در تنگ خوران بين جزيره قشم ، سواحل حوزه بندر خمير و در مصب و دلتاي رودخانه مهران قرار گرفته از سال 1351 انتخاب و تحت حفاظت قرار گرفته است . بندر خمير در شمال غرب منطقه حفاظت شده مهمترين شهر اطراف منطقه محسوب مي شود بنادر پل - لافت كهنه و لافت نو نيز آباديهاي مهم حاشيه اين منطقه محسوب ميشوند كه پل در نوار ساحلي شمالي و بنادر لافت در شرق منطقه واقع شده اند. جاده اصلي بندرعباس به بندر خمير از شمال منطقه عبور مي كند و تمامي قسمتهاي منطقه بويژه از طريق دو بندر لافت و پل توسط قايق قابل دسترسي است . اين جنگلها نه تنها در سطح ملي حائز اهميت هستند. بلكه داراي دو نوع ذخيرگاه زيستكره (MAB) و تالاب بين المللي نيز مي باشند . اين جنگلها با محيط زيست پويا ، ساز و كارهاي پيچيده ، پرندگان نادر، آبزيان غير متعارف ، كاركردهاي مختلف ، ارزشها و زيباييهاي سحرانگيز، خود پديده هاي شگفت انگيزي مي باشند كه براي طيق گسترده اي از مردم از جذابيت هاي خاصي برخوردارند.قابليتهاي پژوهشي و آموزشي اين نظام اكولوژيك استثنايي و منحصر به فرد همانقدر براي دانشجويان جذابيت دارد كه ديدن غروب سحرانگيز جنگلهاي نيمه شناور آن براي مردم عادي . اين جنگلها كانون ديدنيهاي غير متعارف و حيرت آور است . ديدن ماهي خزنده ، پرندگان نادر همچون اگرت بزرگ ، گيلان شاه و حواصيل هندي در كنار عقاب ماهيگير، نوك قاشقي ، پليكانها و فلامينگوها هميشه امكان پذير نيست اما جنگلها هميشه بهار دريايي حرا همه اين ديدنيها را يكجا به بازديد كنندگان خود سخاوتمندانه عرضه مي كنند. بي دليل نيست كه امروز مناطق حفاظت شده در كل نوار ساحلي جنوب كشور و بويژه در عرصه مانگروها اين ميراثهاي طبيعي بي همتا را براي نسل حاضر و اتي حفظ كنيم .

جزيره شيدور يا جزيره ماران

آيا تاكنون حيات وحش جزيره شيدور سفر كرده ايد؟ اين جزيره در فاصله 5/1 كيلومتري جنوب شرقي جزيره لاوان واقع شده و مساحت آن 4/1 كيلومتر مربع ميباشد. پوشش گياهي اين منطقه از گياهان شور و ÷سند و مقاوم در مقابل كم آبي است كه بطور پراكنده رشد كرده اند. اين جزيره ، جزيره اي است غير مسكوني كه هيچگونه فعاليتي در ان ديده نمي شود. پرندگان موجود در آن شامل چهارگونه پرستوي دريايي است كه در جزيره توليد مثل مي كنند.در اين جزيره تعداد زيادي مار سمي سياهرنگ و كوچك كه معمولاٌ زير شن مخفي مي شوند مشاهده شده است به همين جهت به جزيره ماران نيز معروف است . همچنين لاك پشتهاي دريايي در سواحل آن تخم گذاري مي كنند. صيادان و بوميان جزاير اطراف در هنگام طوفاني بودن دريا و همچنين براي جمع آوري لاك پشتها و تخم پرندگان دريايي به اين جزيره مسافرت مي كنند. شيدور با اين كه مساحت بسيار كمي دارد از مهمترين و با ارزشترين زيستگاههاي پرندگان و لاك پشتهاي دريايي در خليج فارس و درياي عمان است . بازديد از اين جزيره همراه با راهنمايان آشناي محيط زيست و مجوزهاي لازم امكان پذير است .

اين منطقه يكي از جزاير ايراني خليج فارس مي باشد كه از سال 1366 تحت مديريت سازمان حفاظت محيط زيست قرار گرفته است . اين جزيره در تقسيمات كشوري جزء استان هرمزگان و از توابع شهرستان بوموسي مي باشد و در فاصله 262 كيلومتري ( از طريق دريا ) شهر بندرعباس قراردارد. از نظر حيات وحش اين جزيره در مسير مهاجرت پرندگان قرار داشته و سواحل آن زيستگاه مناسبي براي پرندگاني چون پرستوي دريايي و عقاب ماهيگير مي باشد. تنها پستاندار جزيره را جبير تشكيل مي دهد كه از ساليان قبل در آن رها شده و امروزه جمعيت قابل توجهي را تشكيل داده است.

وضعيت جغرافيايي:استان هرمزگان يكي از 30 استان كشور جمهوري اسلامي ايران است كه در جنوب كشور و  بين مختصات جغرافيايي 25 درجه و 30 دقيقه تا 28 درجه و 53 دقيقه عرض شمالي و 52 درجه و 44 دقيقه تا 59 درجه و 16 دقيقه طول شرقي از نصف النهار گرينويج واقع شده است .
اين استان حدود 71 هزاركيلومتر مربع مساحت دارد. هرمزگان از جهت شمال وشمال شرقي با استان كرمان ، غرب و شمال غربي با استانهاي فارس و بوشهر، از شرق با سيستان وبلوچستان همسايه بوده وجنوب آنرا آبهاي گرم خليج فارس ودرياي عمان در نواري به طول تقريبي 900 كيلومتر در برگرفته است .
 هرمزگان در سال 85 داراي 11 شهرستان به نامهاي بندرعباس ، ميناب ، بندرلنگه ، بستك ، رودان ، جاسك، قشم ، حاجي آباد ، ابوموسي ، پارسيان وبندرخمير ،22 شهر ،80دهستان ، 33بخش و 2272 آبادي بوده كه از اين تعداد 1842 آبادي داراي سكنه بوده  است.
آب وهوا : بجز نوار باريك ساحلي به عمق حداكثر 30 كيلومتر از ساحل دريا كه داراي اقليم گرم ومرطوب است ومناطق كوهستاني وجلگه هاي نسبتاً مرتفع نواحي شمال مجاور مرزهاي كرمان و فارس كه از آب وهواي نيمه معتدل برخوردارند ساير نواحي هرمزگان درمحدوده مناطق گرم وخشك قرار دارند .بطور كلي هرمزگان تحت تاثير آب وهواي بياباني بوده وداراي تابستانهاي طولاني و گرم وزمستانهاي كوتاه وملايم است . تعادل آب وهواي استان هرمزگان تحت تاثير توده هاي مختلف هواي شمال غربي و جنوبي قرار داشته و بطور كلي خشك و كم باران است . بارندگي استان عمدتاً بصورت رگبار و سيلابي در ماههاي زمستان انجام گرفته و حجم عظيمي از روان آب را در وسعت بيش از 100 هزاركيلومتر مربع حوزه هاي مختلف آبريز استان به خليج فارس ودرياي عمان تخليه مي نمايد. نظر به اقليم صحرايي هرمزگان ، حجم بارندگي استان در عين نازل بودن از دامنه نوسان زيادي برخوردار است . بر طبق آمارهاي موجود ميانگين بارندگي ده سال اخير در استان حدود 180 ميليمتر اندازه گيري شده است . ميزان رطوبت در نوار ساحلي در تابستان بسيار بالا بوده وحتي به نود در صد نيز مي رسد. درجه حرارت تحت تاثير رطوبت متعادل بوده وبه نـدرت در تابستـان از 1/43 درجـه تجاوزمي نمايد. در مناطق صحرايي و خشك ، درجه حرارت در زمستان به صفر تمايل مي كند بنحويكه هرمزگان را بايد استاني فاقد روزهاي يخبندان تلقي كرد . در هرمزگان نيز بسته به فصل ، بادهاي مختلفي در طول سال مي وزد كه مهمتـرين آنها باد شمال ، كوش ، سهيلي نعشي و باد لوار مي باشد. باد ”لوار” ويژه مناطق گرم وخشك صحرايي استان بوده و به آتش باد نيز معروف است .
ارتفاعــات :  بجز حاشيه باريك ساحلي كه جلگه اي پست وكم ارتفاع است . بخش اعظم استان را كوهها وارتفاعات كوتاه وبلند ودشتها و دره هاي نسبتا” مرتفع بين آنها تشكيل داده است . از اينرو هرمزگان را بايد استاني كوهستاني محسوب نمود كه بيش از 70 درصد گستره آن را در برگرفته است . كوههاي استان عمدتاً دنباله سلسله جبال عظيم زاگرس مي باشند كه از شمال غربي و غرب كشور به سوي جنوب شرقي تا به داخل آبهاي خليج فارس امتداد يافته و به تدريج از ارتفاع آن كاسته مي شود. بلندترين قلل كوههاي استان عبارتند از : كوه گنو در فاصله 20 كيلومتري شمال شهر بندرعباس در جلگه ايسين به ارتفاع 2347 متر از سطح دريا كه از اين شهر به خوبي ديده شده واز فراز آن پهنه نيلگون خليج فارس ، تنگه هرمز وجزاير قشم ، لارك و هرمز در چشم انداز فريبنده اي جلوه گر است . كوههاي فارغان به بلندي 3268 متروكوه شب با ارتفاع 2861 متر از ديگر بلنديهاي قابل ذكر استان مي باشد. قلل كوههاي مرتفع ناحيه شمالي مانند كوه فارغان يا هماگ در زمستانها  معمولاً از برف پوشيده مي شود. در بين اين سلسله كوهها دشتهاي بزرگ و كوچك متعددي وجود دارد  كه به كانونهاي كشاورزي ، مراكز زيست انساني و عرصه فعاليت اقتصادي اختصاص يافته است .
آب : ميزان متوسط ساليانه ريزش هاي آسماني در وسعت حوزه هاي آبريز 100 هزار كيلومتر مربعي استان با فرض حداقل 3/125 ميليمتر بارندگي حدود 5/16 ميليارد متر مكعب است كه بخش عظيمي از اين توان آبي در قالب سيلابها و روان آبها و از طريق رودخانه هاي استان به خليج فارس و درياي عمان تخليه شده و قسمت قابل توجهي نيز به دليل گرمي وخشكي بالاي هوا تبخير مي گردد.   ظرفيت آبهاي تحت الارضي استان از نفوذ باقيمانده آبها به زمين وايجاد سفره هاي آبي بوجود آمده است . رودخانه هاي استان هر چند از نظر كميت رقومهاي قابل توجهي را نشان مي دهند ولي بيشتر آنها يا فصلي و سيلابي هستند كه فقط در هنگام بارندگي داراي آب مي باشند و يا آب آنها شور است كه در نتيجه فاقد ارزش كاربردي در كشاورزي ، شرب وحتي صنعت مي باشند.عامل اصلي شوري آب وخاك در هرمزگان وجود حدود 70 گنبد نمكي بزرگ وكوچك است كه در سراسر استان وبا تراكم  بيشتر در غرب آن پراكنده شده اند.مهمترين رودخانه هاي دائمي و با آب شيرين كه در شمال وشرق استان گسترش يافته اند عبارتند از :رودخانه هاي ميناب ( كه از به هم پيوست دو رودخانه جغين و رودان بودجود آمده واز كنار شهر ميناب مي گذرد) و رودخانه هاي گنج (درحاجي آباد) ، جگين و گابريك ( در جاسك) ،  كريان ، جلابي و ماشاري مهمترين رودخانه هاي آب شور استان شامل كل ، مهران و رودخانه شور مي باشند . رودخانه كل داراي وسيعترين حوزه آبريز به مساحت 40 هزاركيلومتر مربع است كه جمع كننده آب رودخانه هاي متعددي مانند شور ، گنج ، حاجي آباد و رسول بوده وهر چند در سرچشمه هاي خود شيرين است ولي در نهايت شور وغير قابل استفاده مي گردد.رودخانه ميناب را بايد مهمترين و بزرگترين منبع سطح الارضي آب استان تلقي كرد كه سد استقلال بر روي آن احداث ودرحال حاضر علاوه بر آبياري حدود 10 هزار هكتار باغات ومزارع اطراف ميناب ، آب شرب بندرعباس را از طريق دو خط انتقال تامين مي نمايد .
خاك : در پهنه وسيع استان حدود 37 دشت اصلي با مساحت 9687 كيلومتر مربع وتعداد بيشتري دشتهاي كوچك و پراكنده وجود دارد كه مراكز اصلي كشاورزي در آنها واقع شده است. شوري و قليايي بودن خاكهاي استـان پديده اي غالب است بنحويكه از وسعت يك ميليون هكتاري دشتها كه حدود 15 درصدوسعت استــان مي باشد فقط 13 تا 15 درصد آن زير كشت محصولات قرار دارد. خاكهاي استان عمدتاً داراي ساختار تحول نيافته ، شكننده و ناپايدار بوده و از درجه فرسايش و از دست رفتگي زيادي برخوردارند. ميزان پتانسيل خاك قابل كشت براي كشاورزي بطور بالقوه حدود 400 هزار هكتار واز نظر انطباق با تامين آب وساير عوامل حدود 300 هزار هكتار مي باشد كه بدين ترتيب سقف نهايي سطح زيركشت 300 هزار هكتار برآورد مي شود كه معادل دو برا بر سطح زيركشت موجود خواهد بود.